Het is een cynische, misschien zelfs een enigszins morbide constatering: de Nederlandse televisie is over het algemeen niet geneigd om serieus aandacht te besteden aan literatuur, tenzij er een bekende schrijver de moord steekt. Afgelopen week, na het overlijden van Gerard Reve (God hebbe zijn ziel, in alle denkbare standjes), heb ik dan ook intens genoten. En omdat een mens aan één avondje literatuur per jaar niet voldoende heeft heb ik alvast een beetje vooruitgedacht.
Begrijp me niet verkeerd: ziekte en/of dood wens ik zelfs mijn ergste vijanden niet toe. Maar als we de komende jaren een beetje behoorlijke televisie willen, dan zal er toch om de zoveel tijd een bekende schrijver om zeep moeten. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan: bekende schrijvers (die ook nog behoorlijk schrijven kunnen) zijn niet dik gezaaid in Nederland. Ook hebben ze nog niet allemaal een - hm - sterfbare leeftijd bereikt. Tijd voor een kleine hitlist.
Arnon Grunberg en Ronald Giphart zijn ten enen male te jong. Die moeten nog een hele tijd mee. Misschien gaan ze zelfs nog eens klassiekers schrijven - dat zou ik niet willen missen. Daarnaast: een avond televisie over hun oeuvre zou te kort zijn. Ingeval Giphart onverhoopt mocht komen te overlijden, vrees ik bovendien dat er de hele avond (ex-)soapies over het scherm rollen, die ooit nog eens een rolletje hebben gespeeld in een verfilming van zijn werk. Giphart en Grunberg vallen voorlopig dus af.
Bernlef, Heere Heeresma en Maarten Biesheuvel hebben stuk voor stuk behoorlijk werk afgeleverd. Goed: de een iets behoorlijker dan de ander. Hoe dan ook: erg bekend zijn ze niet. Hun verscheiden zou in de Nederlandse mediavijver slechts een kleine rimpeling teweeg brengen, amper genoeg voor een item in het journaal.
Er zijn ook schrijvers die té bekend zijn: Kees van Kooten, Jules Deelder en Adriaan van Dis zullen na hun overlijden worden geëerd als media-persoonlijkheden, maar aan hun geschreven werk zal nauwelijks aandacht worden besteed, behalve door obscure VPRO-radioprogramma's als De Avonden (o ironie!). Als die programma's tegen die tijd nog niet wegbezuinigd zijn, tenminste.
Dan zijn er de vergeten schrijvers: Leon de Winter heeft al in geen jaren meer een behoorlijke roman gepubliceerd, van Oek de Jong wordt ook weinig meer vernomen. Van Rudy Kousbroek en Jeroen Brouwers weet ik niet eens zeker of ze nog wel leven. En zou er iemand zijn die nog weet wie Jan Cremer was?
Thomas Rosenboom? Te geschift (en te jong). F. Springer? Te obscuur. En Maarten 't Hart mocht ik op school niet eens op mijn lijst zetten: die werd door onze leraren, die wél wisten wat literatuur was, onder het kopje 'Bouquet-reeks' geklasseerd.
Over Mensje van Keulen, Renate Dorrestein, Marga Minco, Connie Palmen, Anna Enquist, Margriet de Moor, Inez van Dullemen, Tessa de Loo, Yvonne Keuls en Joost Zwagerman kunnen we kort zijn: mochten die überhaupt ooit het ondermaanse met het eeuwige verwisselen, hetgeen me sterk lijkt, dan zullen ze niet worden gemist. En mocht er, naar aanleiding van zo'n heuglijke gebeurtenis, op de televisie een lijvig retrospectief over hun leven en werk worden uitgezonden, dan denk ik dat ik naar de kroeg ga om voetbal te kijken.
De spoeling wordt wel dun, zo onderhand. Natuurlijk: we hebben nog een rijtje kanonnen. Maar AFTh is te jong, Komrij en Noteboom zijn voor de televisie vermoedelijk te hoog gegrepen en van Marcel Möring verwacht ik nog grote dingen (en liefst een beetje snel, verdomme, Möring!), die wens ik in elk geval nog een lang en productief leven toe.
Dan blijven eigenlijk alleen Remco Campert, Harry Mulisch en Jan Wolkers over. Dat zijn schrijvers die ik geen van drieën zou willen missen. Een avondje puike televisie is best leuk en aardig, maar stilletjes hoop ik nog op een hoop leuke cursiefjes van Campert en op de definitieve romans van Wolkers en Mulisch. Mogen die heren honderd worden? Graag.
We kunnen om de hete brij heen blijven draaien, maar de conclusie lijkt me even pijnlijk als duidelijk: Hella Haasse moet eraan geloven. Sorry Hella.
Na deze ingewikkelde berekeningen (machtsverheffen, vermeningvuldigen, delen, worteltrekken, optellen en aftrekken) is deze uitkomst inderdaad wel even een schok voor me. Mijn favoriete schrijver,die me vanaf haar Zelfportret als legkaart, via al die vreselijke Fransen en Italianen naar ‘Ons Indië‘leidde, zal eerdaags verleden tijd zijn.
Maar de media zijn voor tenminste één week om aan te zien en te horen.
RMA-W - 13 April '06 - 20:25
Tel je knopen, mijn favoriete schrijver (benevens de grootste auteur die het Nederlands taalgebied ooit heeft voortgebracht) heeft dit ondermaanse al tien jaar geleden verlaten.
Na deze ingewikkelde berekeningen (machtsverheffen, vermeningvuldigen, delen, worteltrekken, optellen en aftrekken) is deze uitkomst inderdaad wel even een schok voor me. Mijn favoriete schrijver,die me vanaf haar Zelfportret als legkaart, via al die vreselijke Fransen en Italianen naar ‘Ons Indië‘leidde, zal eerdaags verleden tijd zijn.
Maar de media zijn voor tenminste één week om aan te zien en te horen.
RMA-W - 13 April '06 - 20:25
Tel je knopen, mijn favoriete schrijver (benevens de grootste auteur die het Nederlands taalgebied ooit heeft voortgebracht) heeft dit ondermaanse al tien jaar geleden verlaten.
Ernst - 19 April '06 - 17:53
En wat een schitterende televisie leverde dat op!
Ko (URL) - 19 April '06 - 21:37