Wie zijn tijd wil verkwanselen heeft keus uit een breed scala van nutteloze activiteiten. Zo heb je bijvoorbeeld mensen die wijnen verzamelen. Wijn, lezer, is om op te drinken. Niet om in een album te plakken, aan de muur te hangen of in een stoffige kelder te bewaren. Het verzamelen van wijn is bij uitstek een zinloze bezigheid. Hetzelfde geldt voor sport, de meeste vormen van betaald werk en (eerlijk is eerlijk) het bijhouden van een weblog. Maar de moeder van alle nutteloze bezigheden is dansen.
Dansen, of het onbeholpen geflapper met armen en benen dat daarvoor doorgaat, is het ultieme non-cerebrale tijdverdrijf. Daarnaast dient het geen enkel rationeel te bepalen doel. Natuurlijk: in het dierenrijk vervullen dans-achtige bewegingen een belangrijke rol bij het paringsritueel. Maar wij mensen hebben, juist om dat soort ongemakken te voorkomen, communicatiemiddelen als conversatie, literatuur, poëzie - nou ja, kortom, taal - bedacht. Het proces dat daaraan ten grondslag ligt heet evolutie.
Wie danst ontkent de evolutie. Wie de evolutie ontkent geeft blijk van een verrassend gebrek aan respect voor zijn voorouders, zijn soort en de natuurlijke ontwikkeling. Toch staat dansen, in bepaalde bevolkingsgroepen althans, nog altijd in hoog aanzien. Sterker: er schijnen mensen te bestaan die dansen beschouwen als randvoorwaarde voor een geslaagde relatie.
Zelf heb ik dat nooit zo goed begrepen. Door je partner ten dans te vragen geef je immers twee heel verkeerde signalen af: 'ik vind je niet aantrekkelijk genoeg om meteen de koffer in te duiken' en 'we hebben elkaar te weinig te zeggen om een goed gesprek gaande te houden'. Dat kan nooit goed gaan.
Ooit heb ik me laten vertellen dat, in het puriteinse Amerika van de jaren tachtig, het woord 'dansen' werd gebruikt als eufemisme voor het iets minder politiek correcte 'neuken'. Of dat waar is weet ik niet - wie begrijpt er immers ooit een Amerikaan - maar het is wel zo dat in die periode een flink aantal platen werd uitgebracht, waarvan de tekst voornamelijk om dansen draaide. Dat leidde tot allerlei pijnlijke misverstanden.
Neem nu het geval Whitney Houston. 'Oooooooh,' zong ze in 1987, 'I wanna dance with somebody, with somebody who loves me'. Nu had Whitney een goed gesprek kunnen voeren met haar geliefde, over literatuur bijvoorbeeld. Misschien had ze met hem naar bed kunnen gaan. Desnoods hadden ze samen wijnen kunnen verzamelen. Maar nee: Whitney wilde dansen. De gevolgen zijn bekend: twintig jaar later is Whitney een verslaafd wrak, dat door haar echtgenoot met de regelmaat van de klok in elkaar getimmerd wordt. Dat krijg je er nou van.
Het verhaal van Whitney is breed uitgemeten in de internationale schandaalpers. Je zou dus denken dat het gepeupel ervan op de hoogte is en zijn conclusies trekt. Niets is minder waar. Dansen is populairder dan ooit. De commerciële televisiezenders vallen over elkaar heen met het ene dansprogramma na het andere. Door vrienden en collega's met televisie heb ik me laten vertellen dat er nu zelfs twee concurrerende dansprogramma's zijn, waarin de deelnemers niet dansen op een gewone dansvloer, maar op ijs. Nou, dat kan ik ook.
Je moet weten dat ik ben opgegroeid op het platteland. En hoewel het daarna allemaal redelijk goed gekomen is, staat naast mijn voordeur nog altijd een paar klompen. Die klompen staan daar niet voor de sier. Als ik even vlug een klusje moet doen in de tuin ('op het erf', zeg ik zelf) schiet ik daarbij mijn klompen aan. Niks geen gehaspel met schoenveters en zo: het scheelt een hoop onhandig gedoe. Meestal, althans.
Vanmorgen moest ik de vuilnisbak buiten zetten - een typische klompenklus. Ik kloste over het plaatsje voor de deur en sleepte de rolcontainer naar de ophaalplek. Alles ging goed tot ik bij het pleintje kwam. In het schemerduister had ik het geniepige laagje ijzel, dat zich 's nachts op de stoeptegels had gevormd, over het hoofd gezien. Klompen en ijzel, da's geen gelukkige combinatie. Juist toen ik de container wilde neerzetten gleed ik uit. Dat wil zeggen, ik voelde dat ik dreigde uit te glijden.
Gelukkig kon ik mijn evenwicht nog net bewaren door me vast te klampen aan de vuilnisbak. De container, door mijn plotselinge omhelzing in onbalans geraakt, dreigde te kapseizen, hetgeen ik corrigeerde door het ding een flinke zet de andere kant uit te geven. Hierdoor gleed ik een aantal meters achteruit, terwijl ik op elegante wijze met armen en benen om me heen maaide. Op het allerlaatste moment wist ik met een hups sprongetje een val te vermijden.
Ondertussen balanceerde de rolcontainer nogal precair op één wiel. Ik zette af en arriveerde juist op tijd om het handvat vast te grijpen. Ik draaide tweemaal om mijn as, de container aan een pink losjes om me heen slingerend. Langzaam minderden we vaart en na een laatste diepe kniebuiging stonden we stil. Ik zuchtte eens diep. Toen ik daarmee klaar was keek ik voorzichtig over mijn schouder of de buren niets gezien hadden. Wel dus. Vanachter hun keukenraam gaven de buurkinderen me een staande ovatie.
In zo'n geval moet je je niet laten kennen. Dus maakte ik een diepe buiging (maar niet te diep) en schuifelde zachtjes mopperend terug naar mijn voordeur. Stadskinderen. Bah. Door een ongezond gebrek aan poldervaarten, molentochten en - niet te vergeten - strenge winters hebben ze geen enkele belangstelling voor de edele kunst van het schaatsen op doorlopers of Noren. Amsterdamse kinderen schaatsen wel, maar alleen op kunst- of hockeyschaatsen. Voeg daarbij de dubieuze invloed van 'Sterren Dansen op het IJs' en je begrijpt dat het nooit meer goed komt.
Hoe het ook zij, eens temeer ben ik gesterkt in mijn overtuiging dat dansen, al dan niet op ijs, een volstrekt nutteloze tijdsbesteding is. Hoewel, er zit één onmiskenbaar voordeel aan. Door het uitvoeren van mijn korte kür op de parkeerplaats heb ik het eeuwigdurende respect van mijn buurkinderen verworven. Dat scheelt zo dadelijk weer sneeuwballen tegen de ruiten.
