Gisteravond zag ik tot twee keer toe een massieve vlucht kolganzen naar het noordoosten trekken. Ik heb er nog nooit zoveel bij elkaar gezien - het waren er duizenden. Het tafereel deed een beetje denken aan die scène uit 'The Longest Day', waar die mof uit het raampje van zijn bunker staat te koekeloeren en opeens de vloot ziet aankomen: 'Die Invasion! Sie kommen!' Afijn, die kolganzen hebben dus de lente in hun kop. Ze voelen een ontembare drift om naar Siberië te vliegen en daaraan geven ze gehoor. Zo zijn ze nu eenmaal geprogrammeerd.
Vanmorgen was ik vroeg op. Ik was van plan om een stukkie te schrijven en daarna de boel eens op te ruimen. Ik ging met een bak koffie achter de machine zitten en peinsde over een onderwerp of een snedige openingszin. Het wou niet lukken. Elke keer dat ik opkeek zag ik op de aanrecht de vaat van gisteren staan. Het was geen grote afwas: een bordje, twee pannen, wat bestek. Maar die vaat zat me dwars. Dus besloot ik om even de afwas te doen. Met schrijven zou het daarna wel goed komen.
Terwijl ik de vaat stond te spoelen merkte ik dat het fornuis moest worden geschrobd. Omdat ik toch bezig was deed ik dat even in één moeite door. Zodoende zag ik dat er nogal wat stof naast de droger lag - moet ik nog verder gaan? U begrijpt: het eind van het liedje was dat ik de hele ochtend als een witte tornado door het huis ben geraasd, met stofzuigers en emmers vol sop in mijn kielzog. Ik klopte de kleden uit, draaide een wasje, dweilde de gang en zette de ramen tegen elkaar open.
Pas toen ik even ging zitten voor een bak koffie begreep ik waar ik mee bezig was. Good heavens, ik was de voorjaarsschoonmaak aan het doen! Dat was me nog nooit overkomen.
Nut en noodzaak van de grote schoonmaak [dat rijmt, onthouden] zijn me altijd ontgaan. Waarom, per slot van rekening, zou je jezelf ieder voorjaar die kwelling aandoen, terwijl je net zo goed kunt zorgen dat de boel in de winter een beetje aan kant blijft? Ik slurpte aan mijn koffie (dat mocht, ik was alleen thuis) en peinsde.
Zou het met het licht te maken hebben? Als de zon in de kamer staat zie je immers al het stof en vuil dat je bij donker weer kunt negeren. Maar juist in de winter valt het zonlicht zo laag in dat alle rotzooi wordt uitgelicht. Die vlieger gaat dus niet op.
Waarom, dus, zouden we juist in de lente de grote schoonmaak doen? Volgens mij is de verklaring eenvoudig. De voorjaarsschoonmaak is van oorsprong bedoeld als paringsritueel. Het is een lage, hormonaal bepaalde drift. Het doet nog het meest denken aan het gedrag van prieelvogels, je weet wel, die kraaiachte vogels uit Australië waarvan het mannetje een tuin van blauwe steentjes bouwt om indruk te maken op het wijfje. Kijk eens wat een keurig huisje ik heb!
Bij mensen is dat soort gedrag niet beperkt tot de mannelijke kunne. Sterker, bij ons zijn het meestal de wijfjes die de aanzet geven tot het ritueel van de voorjaarsschoonmaak. En wee je gebeente wanneer je daaraan als mannetje niet meedoet: dan zal er van paring voorlopig geen sprake zijn.
Over het algemeen slagen wij mensen er vrij aardig in om onze primitieve driften te beteugelen. Daartoe hebben we een heel stelsel van wetten en conventies in het leven geroepen. We betalen netjes voor ons eten, knuppelen onze evennaasten niet neer en bespringen onze wijfjes slechts met wederzijds goedvinden. Uit evolutionair oogpunt zou het dus logisch zijn om ook onze schoonmaakdrift te onderdrukken. Het principe dat daaraan ten grondslag ligt heet beschaving. Het onderscheidt ons van de apen.
Maar bij nader inzien: een chimpansee met een stofzuiger heb ik eigenlijk nog nooit gezien. Op dat punt hebben de apen ons blijkbaar toch ingehaald.
jeetje Ko! IK zit voor mijn doen vandaag al vroeg achter het beeldscherm, maar dat JIJ NU AL zoveel hebt gedaan..ik moet nog beginnen… word er bijna jaloers van
jeetje Ko! IK zit voor mijn doen vandaag al vroeg achter het beeldscherm, maar dat JIJ NU AL zoveel hebt gedaan..ik moet nog beginnen… word er bijna jaloers van
mio - 17 Maart '07 - 09:22
Gelukkig. Ik ben beschaafd. LOL!
Moniekie (URL) - 17 Maart '07 - 21:42
Hm…
Leeuw - 19 Maart '07 - 11:06